Depo rafı söküm ve kurulumu: sahada nasıl yapılır?

Raf sökümü hangi noktada başlar?

Raf söküm kurulum işi ilk cıvatayla değil, boşalan hatla başlar. Yük üstündeyken dikme sökülmez. Kirişin tek ucu çözüldüğünde hat kendi ağırlığıyla burulur ve yandaki dolu göz de o burulmayı hisseder.

Hadımköy'deki bir toptan deposunda bunu geçen sezon yaşadık. İki koridor boşalmıştı, üçüncüsünde alt gözde hâlâ üç palet duruyordu ve söküme o koridordan başlamak istediler. Başlamadık. Önce o üç palet komşu hatta alındı, sonra koridor kapatıldı.

Sıra şöyle kurulur: hangi hattın ne zaman boşalacağını sevkiyat planından okursunuz, söküm takvimini o plana yazarsınız. Depo tam boşalmadan da çalışılır; şartı, sökülen hat ile dolu hat arasında en az bir koridorun boş kalmasıdır. Eylülde bu iş fazladan sıkışır, çünkü kampanya stoğu gelmeden rafı taşımak isteyen depo sorumlusu boşaltma, söküm ve kurulumu aynı haftaya yığar. Depoda mal kabul süreci yazısında anlattığımız kabul hattı o hafta kesintiye uğrar; takvimi buna göre yazın.

Hangi raf tipiyle çalışıyorsunuz?

Raf tipi, sökümün süresini kadrodan daha çok belirler. Sırt sırta raf, iki palet raf hattının arkalarından bağ profilleriyle birbirine bağlanması demektir; bir hattı sökerken diğerini kararsız bırakmamak için ikisi sırayla, göz seviyesi seviye inilerek çözülür. Konsollu rafta ise bütün ağırlık gövdedeki kolların dibinde toplanır.

Ara katı ve yüksek raf montajını neden almadığımızı depo taşınmasının bütününü anlattığımız kurumsal depo taşımacılığı yazısında da yazdık. Kısacası yüksekte çalışma, tork ve terazi kontrolü ayrı bir iştir. Ekip zeminde ve orta yükseklikte çalışır; forklift, reach truck ve seyyar rampa firma tarafından sağlanmaz, sahadaki araç ve operatör sizindir.

Sökümden önce ne fotoğraflanır, ne ölçülür?

Sökülen raf, yeniden kurulacak raftır. Aradaki tek fark, kuranın onu daha önce görmemiş olmasıdır. O yüzden söküm öncesi yarım saatlik fotoğraf turu, yeni adreste yarım günü kurtarır.

Fotoğraflanacaklar: hattın karşıdan genel görünüşü, göz seviyelerinin yandan görünüşü, kiriş kilidinin yakın çekimi, dikme ayağındaki ankraj plakası ve raf adresleme etiketi. Ölçülecekler: dikme yüksekliği, kiriş boyu, göz aralıkları, koridor genişliği ve dikme kesiti. Aynı depoda farklı yıllarda alınmış raflar yan yana durabilir; kirişler birbirine benzer ama delik adımı farklıdır, karışırsa yeni adreste göz hizası tutmaz.

Bir de yük tarafını kayda alın: hangi hatta ne duruyordu, palet ağırlıkları neydi, alt gözde ağır parça mı vardı. Yeni adreste istif düzenini kurarken bu not işe yarar; sık yapılan yanlışları palet istifleme hataları yazısında topladık.

Ayak, traversa ve pimler nasıl etiketlenir?

Traversa, dikmeleri karşılıklı bağlayan yatay ve çapraz profillerin ortak adı demektir. Söküldüğünde hepsi birbirine benzeyen bu profiller, etiketsiz bir yığına dönüşür ve kurulum günü ekip parça arayarak vakit harcar.

Bizim kullandığımız düzen basit: hat numarası, çerçeve sırası, parça tipi. A koridorunun üçüncü hattının ikinci çerçevesi A3-02 olur. Dikmeler çift hâlinde bantlanır ve etiket iki dikmenin de üst ucuna vurulur. Kiriş demetleri göz seviyesiyle birlikte yazılır, çünkü alt göz kirişi ile üst göz kirişi çoğu sistemde farklı kesittedir. Kilit pimleri ve cıvatalar poşetlenip kendi kirişinin demetine bantlanır; ayrı kutuya atılan pim, yeni adreste asla eksiksiz çıkmaz.

Ayak plakası ezik, dikmesi göçük ya da boyası derin çizik parça ayrı istiflenir. Onlar yeniden kurulmaz; kurulum gününde yerine yenisi konur ya da o çerçeve hattın sonuna alınır. Hasarlı parçayı fark edip kenara koymak sökümün işidir, kurulumun değil.

Söküm adım adım nasıl ilerler?

1. Hat tümüyle boşaltılır. Alt gözde tek palet, tek kutu kalmaz.
2. Koridor kapatılır, transpalet ve forklift trafiği başka koridora alınır, geçişe bir kişi gözcü durur.
3. Yukarıdan aşağı inilir. Üst göz kirişleri önce çıkar, böylece çerçeve her aşamada aşağıdan desteklenmiş kalır.
4. Kiriş kilit pimleri çekilir, kiriş iki kişiyle indirilir; bir kişi asla tek başına kiriş indirmez.
5. Çapraz ve yatay bağlar sökülür, ara bağ demetleri ayrı etiketlenir.
6. Dikme çifti ankraj cıvatalarından çözülüp kontrollü yatırılır, ayak plakaları yere paralel iner.
7. Demetleme, etiketleme ve fotoğraf işaretlemesi sökümle aynı anda yapılır, sona bırakılmaz.
8. Zemindeki ankraj dübelleri kesilir veya sıvanır; açıkta kalan cıvata ucu transpalet lastiğini keser.

Bu sıra bozulduğunda kaybedilen şey süre değil, parçadır. Kilit pimini toplamayı sona bırakan bir ekip, kurulum günü hırdavatçıya gitmek zorunda kalır.

Yeni adreste dikey hizalama ve sabitleme nasıl yapılır?

Dikey hizalama, dikmenin zeminle tam dik durması ve yük altında sapmaması için terazisinin ayarlanması anlamına gelir. Depo zemini gözle düz görünür, su terazisi başka şey söyler. Otuz metrelik bir hatta birkaç milimetrelik eğim, üst gözde göze çarpan bir kaçıklığa dönüşür.

Kurulum şu sırayla yürür: hat ekseni yere iple çekilir, ilk çerçeve dikilip iki yönde teraziye alınır, ayak altına şim plakası girer, ankraj delikleri işaretlenir. Şim plakası, ayak ile zemin arasındaki boşluğu dolduran ince çelik levha demektir; ahşap takoz ya da kontrplak parçası bu işte kullanılmaz, zamanla ezilir. İlk çerçeve doğruysa geri kalan hat ona bakarak dikilir; ilk çerçeve şaşarsa hattın sonunda hata birikir.

Kirişler yerine oturduktan sonra her kilit piminin takılı olduğu tek tek elle kontrol edilir. Ankraj cıvataları sıkılır, hat boş hâldeyken elle itilip salınım olup olmadığına bakılır. Yük, ankrajlar sıkılmadan ve pimler kontrol edilmeden rafa konmaz. İlk paletler alt gözden yüklenir, üst göze en son çıkılır.

Kaç kişiyle kaç saat: kadro ve süre hesabı

Kadro üç şeyden çıkar: hat uzunluğu, göz sayısı ve yolun genişliği. Dar koridorda altı kişi birbirine çarpar, geniş açık alanda dört kişi rahat çalışır. Ekip bir kişiden sekiz kişilik vardiya kadrosuna kadar kurulur.

Not: rampasız adreste yükleme süresi iki katına kadar çıkar, kadro da ona göre büyür. Kesin süre ve fiyat telefonda netleşir.

Diyelim ki Hadımköy'deki depo sekiz hatlık tekli palet rafını sökecek, araca yükleyecek ve Esenyurt'taki yeni adrese taşıyacak. Hatlar boş, zemin düz, iki adreste de rampa var. Söküm ve yükleme günü için beş kişilik kadro yedi saat çalışır. Hesap 5 kişi × 7 saat × 750 – 1.250 ₺ üzerinden yürür, yani gün kabaca 26-44 bin lira bandına düşer. Kurulum günü ayrı hesaplanır. Depo ve fabrika tarafındaki iş düzenini depo ve fabrika yükleme sayfasında, sürekli çalışan ekip kurgusunu kurumsal hamal sayfasında bulursunuz.

Sık Sorulan Sorular

Raf sökümü için deponun tamamen boş olması şart mı?

Hayır. Sökülen hattın boş olması ve sökülen hat ile dolu hat arasında en az bir boş koridor kalması yeterlidir. Kalan bölümde sevkiyat sürebilir; yalnız transpalet trafiği söküm koridorunun dışına alınır ve geçişe gözcü konur.

Rafı siz mi kuruyorsunuz, yoksa yalnız mı söküyorsunuz?

Söküm, demetleme, taşıma ve zeminde kurulan standart rafın montajı ekibin işidir. Yüksek raf, dar koridor rafı ve ara kat platformunda montaj yüksekte çalışma ve tork kontrolü ister; o kısım raf firmasının ya da bakım ekibinizin işidir. Kim yapacaksa teklifte ayrı yazılır.

Sökerken bir dikme eğilirse ne olur?

Eğilen dikme yeniden kurulmaz, kenara ayrılır ve size bildirilir. Yerine yedek parça konur veya o çerçeve hattın sonuna alınır. Personel SGK'lı, işler sigortalıdır; hasar tespiti iş bitiminde birlikte yapılır ve tutanağa yazılır.

Kiriş ve dikmeyi taşırken forklift kullanıyor musunuz?

Ekip el arabası, transpalet, kayış ve koruma battaniyesiyle çalışır. Forklift, reach truck ve seyyar rampa firma tarafından sağlanmaz. Sahada forklift varsa operatörü sizden olur, ekip zeminde devralır ve demetleri araca istifler.

Yeni depoda zemin eğimli, raf yine de kurulur mu?

Küçük eğim şim plakasıyla kapatılır. Eğim büyükse ya da zeminde çatlak, kabarma varsa ankraj tutmaz; o durumda önce zemin işi yapılmalıdır. Bunu kurulum gününde değil, keşif sırasında söyleriz ki takviminiz sahada bozulmasın.

Raf hattınızın fotoğrafını ve kiriş ölçüsünü WhatsApp'tan gönderin, bize ulaşın; kadro, gün sayısı ve fiyat on dakikada netleşir, 7/24 çalışırız.