Sözleşmeli depo lojistik taşıma işçisi: sözleşmeye 9 madde

Hangi sözleşmeden söz ediyoruz?

"Sözleşmeli depo lojistik taşıma işçisi" diye arayan firma çoğu zaman iki ayrı şeyi aynı anda düşünür. Birincisi kendi bordrosuna belirli süreli işçi almak, ikincisi bir hizmet firmasından sözleşmeyle kadro tutmaktır. İkisinin kâğıdı da riski de farklı. Aşağıda ikincisi var: personel bizim bordromuzda, SGK bildirimi bizde, sizin elinizde bir hizmet sözleşmesi ve ay sonunda tek fatura.

Hizmet sözleşmesi, sahadaki işi ve parayı bağlayan metin demektir; kimin ne zaman geleceğini, neyin sayılacağını ve neyin sayılmayacağını yazar. Kanun dili gerekmez. Depo sorumlusunun bir bakışta okuyabildiği üç sayfa, hukuk biriminin kalıp metninden daha az tartışma çıkarır. Kalıp metinler çoğu zaman temizlik ya da güvenlik hizmeti için yazılmıştır; içinde rampa ve palet kelimesi geçmez.

Yazının geri kalanı madde madde ilerliyor. Çalışma modelleri, tedarikçi belgeleri ve teklif akışı kurumsal hamal sayfasında anlatıldı, burada tekrar etmiyoruz. Sahaya kimin geleceği, yani elemanın nitelikleri, yük ve eşya taşıma elemanı sayfasının konusu.

Kadro, vardiya ve yedek eleman maddeleri

Kadro maddesi rakam ister, sıfat değil. "Yeterli sayıda personel" yazan sözleşme ilk yoğun sabah tartışma çıkarır. Doğrusu vardiya başına kişi sayısını ve ekip başını isimle yazmaktır: hafta içi 08:00-17:00 arası 4 kişi, biri ekip başı; cumartesi 2 kişi. Bir vardiyada 8 kişiye kadar kadro kurulabildiğini, yoğun sezon için ek kadronun kaç gün önceden isteneceğini de aynı maddeye ekleyin.

Vardiya saati yazılırken mola düzeni ve sahaya giriş süresi unutulur. Plaza ya da organize sanayi bölgesinde güvenlik girişi 10-15 dakika alabiliyor; vardiya 08:00'de başlıyorsa ekibin 07:45'te kapıda olması sözleşmeye yazılmalı. Öğle molasının saati ve süresi, tır rampadayken molanın ertelenip ertelenmeyeceği de netleşsin.

Yedek eleman maddesi, gelmeyen kişinin yerine kaç saat içinde kimin geleceğini yazan madde demektir. Devamsızlık haberinin vardiyadan en az kaç saat önce verileceği, yedeğin ilçe içinde ortalama 30-60 dakikalık varış süresine göre sahada ne zaman olacağı ve yedek gelene kadar eksik saatin puantajda nasıl görüneceği burada yer alır. Kadronun sabit isimlerle kurulacağı da yazılabilir. Raf adreslerini ve sevkiyat kapısını bilen elemanın yerine her hafta yeni bir yüz gelmesi hızı düşürür.

Puantaj ve fatura dönemi: ay sonu tartışması nasıl önlenir?

Puantaj maddesinde üç soru cevaplanır: kaydı kim tutar, kim onaylar, ne zaman onaylar. Kaydı ekip başı tutar, depo sorumlunuz gün sonunda imzalar. Günlük onay şart. Ay sonunda 22 günlük kaydı hatırlamaya çalışan iki taraf, iki gün uzlaşmayla uğraşır. Puantajda vardiya saati kadar araç bekleme süresi de ayrı sütunda görünmeli. Tır 09:00 yerine 13:00'te gelirse ekip dört saat boşta durur; bu sürenin ücretlendirilip ücretlendirilmeyeceği, ücretlendirilecekse hangi birimle yazılacağı sözleşmede bağlanmalı.

Fatura dönemi, hangi aralıktaki puantajın tek faturaya bağlanacağı anlamına gelir. Sözleşmeli vardiyada aylık fatura yaygın; on beş günlük dönem isteyen firmalar da var. Faturanın ayın kaçına kadar kesileceği, ekine puantaj özetinin konulacağı, sipariş numarası ve maliyet merkezinin faturada yer alacağı yazılmalı. Ödeme günü ve yöntemi firmadan firmaya değişir; bu kalem sözleşme görüşmesinde konuşulur, buraya tek bir rakam yazmıyoruz.

Diyelim ki Bağcılar'da bir e-ticaret deposu hafta içi 4 kişilik sabit kadroyla çalışıyor ve ay 22 iş günü. Aylık yevmiye kalemi 4 kişi × 22 gün × 5.000 – 9.000 ₺ çarpımıyla çıkar, yani kabaca 440-790 bin lira. Ayın iki cumartesisinde 2 kişi 5'er saat ek çalışırsa o kısım saatlik bantla hesaplanır: 2 kişi × 2 gün × 5 saat × 750 – 1.250 ₺, kabaca 15-25 bin lira. İki kalem faturada ayrı satırda görünür, puantaj özeti ekte durur; muhasebe rakamı çizelgeyle karşılaştırıp beş dakikada onaylar. Bandın alt ya da üst ucuna neye göre düşüldüğü günlük hamal ücreti sayfasında.

Hasar, fire ve kapsam dışı işler

Hasar maddesi tutanak ister. Kim tutar, kaç saat içinde tutulur, kim imzalar, fotoğraf şart mı? Sahada işe yarayan düzen şu: hasar fark edildiği anda ekip başı ve depo sorumlusu birlikte tutanak tutar, iki fotoğraf çekilir, tutanak aynı gün iki tarafa iletilir. Ertesi güne kalan tutanak, kimin taşıdığı belli olmayan bir kırık palete dönüşür. İşlerin sigortalı olduğu ve hasar bedelinin sigorta sürecine bu tutanakla gireceği de aynı maddede yazılır.

Fire, sayım farkını anlatır: irsaliye 480 koli yazarken rafta 478 koli sayılması. Bunun hasardan ayrı bir madde olması gerekir, çünkü fire çoğu zaman taşımadan değil mal kabulden kaynaklanır. Sayımın kim tarafından, hangi anda yapılacağını yazın. Mal kabul akışının adımları depoda mal kabul süreci yazısında.

Kapsam dışı işler maddesi, ekibin yapmayacağı işleri tek tek sayar. Forklift kullanımı ve seyyar rampa kapsamımızda değildir; ekip transpalet, el arabası, kayış ve koruma malzemesiyle çalışır. Yüksekte çalışma gerektiren raf montajı, makine sökümü ve gümrük evrakı da listeye girer. Bu liste sizi de korur: sözleşmede olmayan bir işi sahada ekipten istemek, kaza anında sorumluluğun kimde olduğunu tartışmalı hâle getirir.

Performans ölçütleri sözleşmeye nasıl girer?

Performans maddesinde en sık yapılan hata, ölçütle yaptırımı aynı cümleye yazmaktır. "Araç başına boşaltma 3 saati geçerse kesinti uygulanır" cümlesi, rampası bozuk bir depoda ilk haftadan çöker. Doğrusu üç katman: önce ölçüt (ne ölçülüyor), sonra hedef (hangi değer), en sonda yaptırım (hedef tutmazsa ne olur). İlk ay yalnız ölçüt yazılır; hedef ve yaptırım ikinci ayın protokolüne bırakılır.

Ölçüt seçerken iki-üç taneyle sınırlı kalın. Vardiyaya zamanında giriş, araç başına süre ve tutanak sayısı çoğu depo için yeter. Her ölçütün yanına bir sebep sütunu koyun: süre uzadıysa ekip mi yavaştı, araç mı geç geldi, palet mi karışıktı? Sebep yazılmayan ölçüt ay sonunda yanlış kişiyi suçlar. Tır boşaltmada süreyi uzatan etkenlerin çoğu ekipte değil rampada ve evrakta çıkar.

Hedef yazarken kendi sahanızın ilk ay ölçümünü esas alın. Paletli bir tır sizin rampanızda 4 saatte boşalıyorsa hedef 4 saattir, başka bir deponun 3 saati değil. Yaptırım tarafında para kesintisinden önce düzeltme adımı yazmak daha çok işe yarar: ölçüt art arda iki hafta tutmazsa taraflar bir araya gelir, sebep ayrılır, kadro ya da düzen değiştirilir. Kesintiye ancak bu adımdan sonra gelinir.

Fesih, bildirim süresi ve değişiklik protokolü

Fesih maddesi iki tarafı da bağlar. Kaç gün önceden yazılı bildirim yapılacağı, bildirim süresinde ekibin sahada kalmaya devam edeceği ve son dönem faturasının nasıl kapanacağı yazılır. Sezonluk işte bu süre kısa tutulabilir. Yıl boyu süren vardiyada daha uzun bir süre iki tarafa da plan yapma imkânı verir. Süreyi tek taraflı belirlemiyoruz, görüşmede karşılıklı yazılır.

Değişiklik protokolü, sözleşmeyi baştan yazmadan kadro, vardiya ya da modeli değiştiren bir sayfalık ek anlamına gelir. Ekim-aralık yoğunluğunda 4 kişilik kadroyu 6'ya çıkarmak ve ocakta geri indirmek için yeni sözleşme gerekmez; ek protokol imzalanır, fatura dönemi buna göre işler. Fiyatın hangi durumda yeniden konuşulacağı da burada yazılır. Kolili denen yük dökme çıkarsa ya da zemin kat teslim 3. kata dönerse yeni fiyat iş başlamadan konuşulur; bitmiş işin arkasından fiyat değişmez.

İlk ay nasıl yönetilir?

İlk ay sözleşmenin deneme sürümüdür. Kâğıt üzerindeki kadro ve süreler gerçek yükle sınanır, hedefler bu ayın sonunda yazılır. Aşağıdaki sıra Bağcılar, İkitelli ve Tuzla'daki depolarda uyguladığımız düzen.

1. İlk gün saha turu. Ekip başı ve depo sorumlusu rampayı, transpalet geçişlerini, istif alanını ve güvenlik giriş prosedürünü birlikte gezer. Rampa ile dorse tabanı arasındaki kot farkı ölçülür; köprü yoksa yükün elle aktarılacağı o gün konuşulur.
2. İlk hafta yalnız ölçüm. Her araç için mühür açılış saati, son palet saati ve kişi sayısı puantaja yazılır. Hedef konmaz, uyarı yapılmaz.
3. İkinci hafta sebep sütunu. Süresi uzayan her araç için sebep yazılır: geç gelen araç, karışık palet, dolu rampa, eksik eleman.
4. Üçüncü hafta kadro düzeltmesi. Ölçüm 4 kişinin her sabah bir saat boş beklediğini gösteriyorsa vardiya saati kaydırılır; iki tır üst üste geliyorsa o günlere 2 kişi eklenir.
5. Dördüncü hafta ilk fatura ve protokol. Puantaj özetiyle ilk fatura kesilir. Ölçüm sonuçlarıyla hedefler yazılır, ikinci ay için ek protokol imzalanır.

Ayın sonunda elinizde kendi sahanıza ait rakamlar olur: araç başına süre, gerçek çalışma saati, bekleme süresi. Sözleşmenin kalanı bu rakamlara yaslanır.

Örnek madde listesi

Aşağıdaki tablo, depo ve fabrika sahasında en sık tartışma çıkaran dokuz başlığı ve her birinde sözleşmeye yazılacak asgari bilgiyi gösterir. Kendi hukuk biriminizin şablonuna bu satırları ekleyebilir ya da size gelen şablonu bu listeyle karşılaştırabilirsiniz.

Sık Sorulan Sorular

Sözleşmeli işçi bizim bordromuza mı girer?

Hayır. Hizmet sözleşmesiyle çalışan kadro İstanbul Hamal bordrosundadır, SGK bildirimi bizim tarafımızdan yapılır. Siz yalnız ay sonunda hizmet faturası alırsınız. Kendi bordronuza belirli süreli işçi almak istiyorsanız o ayrı bir iş sözleşmesidir; burada anlatılan hizmet sözleşmesinden farklı işler.

Sözleşme ne kadar süreli olmalı?

Zorunlu bir süre yok. Sezonluk yoğunluk için üç aylık, yıl boyu süren vardiya için bir yıllık sözleşmeler yapılıyor. Süreden daha belirleyici olan fesih bildirim süresi ve değişiklik protokolüdür; bu ikisi düzgün yazıldığında bir yıllık sözleşme de esnek kalır.

Ödeme günü sözleşmeye yazılır mı?

Yazılır ama önceden belirlenmiş standart bir gün yok. Fatura dönemi, kesim günü ve ödeme yöntemi sözleşme görüşmesinde konuşulur ve muhasebenizin ödeme takvimine göre yazılır. Tek seferlik işlerde ödeme iş tesliminde nakit ya da IBAN ile yapılır.

Deneme dönemi olmadan doğrudan sözleşme imzalanabilir mi?

İmzalanabilir ama önermiyoruz. İlk ay çağrı üzerine ya da kısa bir ön protokolle çalışıp araç başına süreyi ve gereken kadroyu ölçmek, sözleşmedeki rakamları gerçekçi yapar. Ölçülmeden yazılan kadro ya fazla gelir ya da ilk yoğun günde yetmez.

Vardiya kadrosu sezonda artırılıp sonra düşürülebilir mi?

Evet. Bunun için sözleşme yenilenmez, bir sayfalık değişiklik protokolü imzalanır. Kadro artışının kaç gün önceden bildirileceği sözleşmede yazar; bir vardiyada 8 kişiye kadar kadro kurulur. Ocak ayında kadro aynı yolla eski sayısına iner.

Hasar olursa bedeli faturadan mı kesilir?

Doğrudan kesilmez, tutanakla sigorta sürecine girer. Tutanak, hasarın fark edildiği anda ekip başı ve depo sorumlusu tarafından fotoğrafla tutulur. Kesinti ya da mahsup yapılacaksa bunun hangi durumda ve nasıl işleyeceği sözleşmenin hasar maddesinde önceden yazılmalıdır.

Elinizdeki şablonu bu listeyle karşılaştırıp eksik başlıkları bize yazın, kadro ve vardiya teklifini aynı gün gönderelim. Depo içi işin kapsamı ve tarifesi depo ve fabrika yükleme hizmeti sayfasında.